Van alle veulentjes die jaarlijks geboren worden, is ongeveer de helft hengst. Slechts een klein deel van deze hengsten wordt gebruikt voor de fokkerij. Het merendeel wordt ingezet in de sport en de recreatie. Hengstengedrag kan hierbij vaak als lastig worden ervaren. Naast ongewenst gedrag kan dit ook leiden tot ongewenste en onverwachte dracht, wanneer er merries op hetzelfde domein worden gehouden. Om deze reden zijn er ook stallen die hengsten volledig mijden.
Vruchtbaarheid
Een belangrijke vraag die vaak samenhangt met het castreren van hengsten, is wanneer deze geslachtsrijp zijn. Algemeen wordt aangenomen dat hengsten vruchtbaar sperma kunnen produceren vanaf een leeftijd van 10 tot 15 maanden, maar echt geslachtsrijp zijn ze pas vanaf 2 jaar. Dekken met een hengst gebeurt doorgaans pas vanaf een leeftijd van 3 jaar. Deze cijfers zijn gebaseerd op gemiddelden; ras- en individuele verschillen hebben hier zeker invloed op.
Het castreren
Het castreren van de hengst is vaak een relatief eenvoudige oplossing. Bij het castreren worden de testikels verwijderd, waardoor ook de belangrijkste bron van testosteron wegvalt. Dit hormoon is verantwoordelijk voor de zwaardere bespiering van de hals, bijtgedrag, showgedrag en het snel afgeleid raken door hengstige merries.
Wanneer je je hengst het best laat castreren, is afhankelijk van een aantal factoren:
- De meeste hengsten worden gecastreerd op een leeftijd tussen 1 en 2 jaar.
- Na de hengstenkeuring, wanneer hij niet goedgekeurd is om te dekken.
- De algemene conditie van het paard is ook belangrijk, aangezien het om een chirurgische ingreep gaat. Om deze reden moet het dier in uitstekende conditie verkeren: vrij van wormen, met een goede lichaamsconditie en een gezond hart. Dit om de risico’s van de narcose te beperken.
- Het seizoen is eveneens belangrijk om rekening mee te houden, om complicaties na de ingreep tot een minimum te beperken. Een propere omgeving waar de ingreep kan plaatsvinden is essentieel. Het voorjaar is ideaal: de weiden zijn groen en het aantal insecten is nog beperkt.
Nazorg
Na de castratie is het belangrijk de ruin (gecastreerde hengst) nog een aantal dagen goed in de gaten te houden. Het is raadzaam de wonde droog te houden en de temperatuur van het dier op te volgen. Indien de temperatuur boven de 38 °C stijgt of de zwelling in de balzak toeneemt, neem je best opnieuw contact op.
Klophengst
Normaal zakken de testikels van een paard net voor of na de geboorte vanuit de buikholte in de balzak. Gebeurt dit niet en blijven de testikels vastzitten in het lieskanaal of in de buik, dan spreken we van een cryptorch of klophengst. Wanneer de testikel op een leeftijd van 1,5 jaar nog niet is ingedaald, zal dit doorgaans ook niet meer gebeuren. Dit heeft de volgende gevolgen:
- De testikel zit te warm, waardoor deze meer testosteron produceert en leidt tot meer en uitgesprokener ongewenst gedrag.
- De testikel kan tumoraal ontaarden.
- De castratie wordt bemoeilijkt doordat de testikel opgespoord moet worden. Om deze reden verwijzen wij cryptorchen altijd door naar een kliniek voor optimale zorg.